Notowany.pl

Fot. stock.xchng

Wczorajsza publikacja na portalu Seeking Alpha pod tytułem „the Greatest Depression is Coming” („Nadchodzi największy kryzys”) wzbudziła spore emocje i wywołała żywą dyskusję czytelników. Warto w takim razie przytoczyć argumentację autora i zastanowić się czy ma rację, czy też co najmniej przesadza? Oto koronne argumenty:

1. Wciąż rośnie liczba bezrobotnych. Oficjalne dane wskazują na spadek dynamiki przyrostu bezrobotnych w USA, ale wiele osób kwestionuje te wieści, co przyznał w sierpniu prezes oddziału Fed w Atlancie Dennis Lockhart. Zdaniem Lockharta tak naprawdę, gdybyśmy uwzględnili osoby, które zniechęciły się bezowocnym szukaniem nowej posady oraz pracujących w niepełnym wymiarze godzin prawdziwa stopa bezrobocia w USA powinna wynosić 16%, a nie niespełna 10. Jeszcze dalej idą niezależni ekonomiści, jak na przykład prowadzący stronę Shadow Government Statistics John Williams. Według jego obliczeń realne bezrobocie w USA już przekroczyło 20%, czyli zbliżamy się do wartości znanych z czasów Wielkiego Kryzysu lat trzydziestych ubiegłego wieku. W Polsce sytuacji nie określimy jeszcze jako dramatycznej, ale nawet jeśli spowolnienie gospodarcze wkrótce zakończy się to i tak bezrobocie wzrośnie przynajmniej do 12-13%.

2. Coraz więcej domów jest wystawianych na przymusową licytację. Mimo różnorodnych programów pomocowych ponure żniwo zbiera zabójcza mieszanka: utrudniony dostęp do kredytu dla indywidualnych pożyczkobiorców + rosnące bezrobocie. Prawdziwa Ameryka wygląda nieco inaczej niż wskazują radosne miny finansistów z niecierpliwością czekających na gwiazdkowe bonusy zdobyte dzięki spekulacyjnym zyskom ich macierzystych banków inwestycyjnych. Przypomina się tu casus Japonii, gdzie bańka nieruchomości pękła 20 lat temu i do dziś ceny nawet nie zbliżyły się do tamtych poziomów. Podobne zagrożenie występuje w USA tym bardziej, że władze podobnie podchodzą do problemu próbując sobie z nim poradzić hojnie wspierając nieudolne instytucje finansowe i utrzymując stopy procentowe na absurdalnie niskim poziomie.

3. Bankrutują zwykli Amerykanie. W podanych w piątek słabych wynikach Bank of America duży udział mają coraz częstsze bankructwa Amerykanów, przede wszystkim zadłużonych na kartach kredytowych. Po giełdzie i rynku nieruchomości przyszła pora na ten nieco lekceważony segment. Uczeni od dziecka maksymalnie konsumpcyjnego stylu życia mieszkańcy USA po utracie pracy szybko tracą grunt pod nogami, nawet jeśli zarabiają naprawdę pokaźne pieniądze.

4. Małe firmy wpadły w tarapaty. Amerykę zbudowano na small businessie, nie wielkich korporacjach. Aż 70% zatrudnienia dają mniejsi pracodawcy. Tymczasem pomoc rządowa głównie płynie do nieefektywnych gigantów, pomijając tych maluczkich. Na dodatek banki zaostrzyły politykę kredytową i mimo niemal zerowych oficjalnych stóp procentowych kredyt dla takich firm jest trudno dostępny. Konsumenci wstrzymują się z zakupami, więc spada popyt na produkty także tych najmniejszych wytwórców, którzy nie mają żadnego wsparcia.

5. Klasa średnia obcina wydatki. Klasa średnia to jądro amerykańskiej konsumpcjonizmu. Tymczasem teraz furorę robią wszelkiego rodzaju poradniki jak zaoszczędzić parę dodatkowych dolarów: zrezygnuj z drogiego pakietu telewizji kablowej, odwołaj subskrypcję ulubionego czasopisma, albo wstrzymaj się ze zmianą samochodu. Takie wskazówki teraz są najcenniejsze, bo na wszystkich padł blady strach, że mogą stracić pracę, a tymczasem nie tylko nie zgromadzili zbyt wiele oszczędności, to na dodatek często toną w długach. Bez wzrostu konsumpcji nie da się mówić o prawdziwym wyjściu z recesji.

Tekst z Seeking Alpha kończy się złowieszczą przepowiednią, że wchodzimy w erę największego kryzysu gorszego od tego z lat trzydziestych ubiegłego wieku. Czy czeka nas faktycznie aż tak czarna przyszłość?

Moim zdaniem jest to jeden z wariantów i tak jak na giełdzie, aby odnieść sukces nie można być na stałe zatwardziałym bykiem czy niedźwiedziem, podobnie w tym przypadku z czarnowidztwem powinniśmy wstrzymać się czekając na dane z gospodarki i spółek, które napłyną w kolejnych kwartałach. W końcu cykle gospodarcze nie pojawiły się dziś i kto wie, czy nie minęliśmy już dołka? Na razie trudno to jednoznacznie ocenić. Inwestor giełdowy raczej będzie przyglądał się indeksowi WIG czy ten utrzyma trend wzrostowy, a jeśli nie czy zatrzyma spadki na 36 000 lub 30 000 punktów.

Kliknij, aby powiększyć