Notowany.pl

Fot. stock xchng

Ostatnio banki mają fatalną prasę, nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie. Wygląda na to, że tym artykułem przyłączam się do zbiorowego kopania leżącego, ale to przypadek - pomysł na artykuł dojrzewał już od dawna. Zacznę może od tego, że od sześciu lat korzystam wyłącznie z usług angielskich banków. Angielską bankowość detaliczną poznałem nie tylko jako klient kilku banków, ale także jako pracownik jednego z nich. Mogłem się przekonać od zaplecza, że wysokie standardy tamtejszej bankowości i szacunek dla klienta są głęboko zakorzenione wśród angielskich bankowców. Nie chcę tu wpadać w zachwyt nad brytyjską bankowością (też mają swoje grzeszki), ale rzadko słyszy się o skandalicznych przypadkach oszukania, wykorzystania czy wręcz okradzenia klienta, jak to się dzieje w Polsce.

Nie tak dawno konta wielu klientów PKO BP i Pekao SA zostały okradzione przez złodziei, którzy zamontowali w bankomatach specjalne czytniki, pobierające informacje z kart magnetycznych. Następnie sfabrykowano fałszywe karty i wypłacono nimi gotówkę w Bułgarii. Procedura w Polsce jest taka, że klient musi powiadomić oddział banku i wypełnić formularz reklamacji, która następnie „zostanie rozpatrzona”. Należy też zastrzec kartę, a bank wymieni ją na nową. Klient musi także powiadomić Policję o tym przestępstwie. Trudno zrozumieć, dlaczego ma to zrobić klient, a nie bank, który jest właścicielem bankomatów? Być może w ten sposób ciężar odzyskania pieniędzy jest przenoszony na klienta, który zgłosił przestępstwo, a nie na bank. Świadczą też o tym ostrzeżenia banków podawane w prasie: „sprawdź, czy klawiatura bankomatu nie wygląda podejrzanie, czy nie ma zamontowanych czytników, czy kamer”. A skąd klient ma wiedzieć, czy bankomat wygląda „podejrzanie”? O to chyba powinien troszczyć się bank. Moim zdaniem sprawa jest prosta: bank powinien przeprosić klientów, oddać im pieniądze i lepiej zabezpieczyć swoje bankomaty.

W Wielkiej Brytanii wyłudzenia z kart załatwiane są szybko i w sposób jak najmniej uciążliwy dla klienta. Kiedyś płaciłem w internecie kartą za nocleg w hotelu. Numer karty podrobiono i odkryłem na wyciągu stratę kilkuset funtów, które zostały niby wypłacone z bankomatu w Grecji. Po zgłoszeniu kradzieży, bank niezwłocznie pokrył stratę na moim rachunku. Ciekawe, czy polskie banki uznałyby taka reklamacje i czy zwróciłyby mi pieniądze. Ciekawe ile papierów musiałbym przynieść, aby udowodnić, że nigdy nie byłem w Grecji. Być może usłyszałbym, że „nienależycie zabezpieczyłem” swój PIN i hasło, tak jak to spotkało klientkę Citibanku, która straciła w ten sposób ponad trzy tysiące złotych. Bank nie przyjął do wiadomości, że klientka miała te dane „tylko w swojej głowie."

Polskie banki są drogie. Nie tylko każą sobie płacić za konto, za kartę bankomatową, za przelewy, ale także nakładają opłatę za udzielenie kredytu. Oczywiście, bank ma prawo pobierać odsetki od udzielonego kredytu, ale dlaczego każe sobie płacić 5 procent za rozpatrzenie wniosku? Wiele polskich banków ukrywa opłaty, nazywając je różnymi "ubezpieczeniami". Nie muszę dodawać, że prowadzenie konta w Wielkiej Brytanii, przelewy, wydanie karty oraz udzielenie pożyczki jest bezpłatne. Brytyjski bank wysyła także cotygodniowe powiadomienia SMS-em o stanie konta. Można także dokonać przelewów pieniędzy z konta za pomocą telefonu komórkowego. O szczegółach ofert bankowych nie będę się jednak rozpisywał, ponieważ nowinki techniczne i produkty bankowe rozpowszechniają się dość szybko. Być może więc któryś z polskich banków, wraz z kontem bankowym, już zapewnia pomoc drogową dla swoich klientów, którzy są posiadaczami samochodów?

We wrześniu ubiegłego roku nieuczciwy pracownik Lukas Banku przelał sobie z konta jednego z klientów 81 tys. złotych, ponieważ wpadł w nałóg hazardu i potrzebował trochę pieniędzy. Klient zaprotestował i zażądał zwrotu pieniędzy, ale odpowiedź Lukasa była odmowna (cytat za Gazetą Wyborczą):

„Pragnę podkreślić, iż bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje fakt, iż Łukasz B. pozostawał pracownikiem Lukas Banku, jako że do jego obowiązków pracowniczych nie należało popełnianie przestępstw polegających na włamywaniu się do sieci bankowości elektronicznej. Wobec powyższego nie jest możliwe przypisanie Lukas Bankowi odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych" - przekonuje departament prawny Lukas Banku.”

Odpowiedź, że bank nie odda pieniędzy, bo do obowiązków pracownika nie należało włamywanie się na konta klienta, jest po prostu szokująca. Ale przynajmniej Lukas Bank nie udaje, że działa w interesie klientów. Trudno też usprawiedliwić bank Pekao SA, który w ubiegłym roku borykał się z wieloma problemami po fuzji z BPH. Integracja obu systemów informatycznych była bardzo bolesna dla jego klientów, ponieważ bankomaty Pekao nie rozpoznawały kart bankomatowych, pobierały wysokie prowizje, a część klientów miała ograniczony dostęp do swoich pieniędzy.

Na pewno wielu klientów ma za złe „doradcom” w swoich bankach, że przekonali ich do kredytów nominowanych we frankach szwajcarskich. W takim wypadku absolutnie zgodziłbym się z nimi, ponieważ mnie także zachęcano do kredytów frankowych, kiedy w lipcu ubiegłego roku pytałem o kredyt hipoteczny w Polsce. Interesowałem się wyłącznie kredytami złotowymi, argumentując że w najbliższych miesiącach złoty znacząco się osłabi. Bankowi „doradcy" patrzyli na mnie jak na idiotę, przekonując że raty we frankach są znacznie niższe, a dodatkowo będę jeszcze zarabiał na umacniającym się złotym. W banku GE próbowano mi także wciskać jakieś fundusze inwestycyjne, które podobno miały „same zarabiać” na spłatę kredytu. Nie informowano mnie o różnicy między kursem wypłaty kredytu, a kursem spłaty (tzw. spreadem walutowym), a kiedy o to dopytywałem, otrzymywałem niechętne wyjaśnienia. W wyliczeniach Dombanku odkryłem „ubezpieczenie” o wartości kilkunastu tysięcy złotych. Kiedy powiedziałem, że mogę się sam ubezpieczyć za sto złotych, pracownik odmówił, twierdząc że to integralna część umowy. Wiem, że pracownicy banków mówili mi to, co kazano im mówić na szkoleniach, ale wszędzie widziałem tylko kruczki prawne, jak by tu jeszcze wyciągnąć pieniądze od klienta, dlatego ostatecznie zrezygnowałem z pomocy banków. Ciekawe, że tuż przed załamaniem złotego kredyty frankowe były z łatwością dostępne dla wszystkich, ale teraz, kiedy kurs franka znów stał się atrakcyjny, trzeba zarabiać kilkanaście tysięcy miesięcznie, aby dostać kredyt walutowy.

Tak więc „doradcy” bankowi tak naprawdę niczego nie doradzają, są to zwykli sprzedawcy, wykonujący polecenia swoich mocodawców. Przekonali się o tym boleśnie mali i średni przedsiębiorcy, naciągnięci na opcje walutowe. Umowy były grube, skomplikowane, pisane małym drukiem i niezrozumiałym językiem, dając pełnię praw bankowi, a klientowi wyłącznie obowiązki. Sprawa opcji kładzie się cieniem na polskiej bankowości, chociaż polskie banki były tylko pośrednikiem w tej transakcji, otrzymując prowizje za pośrednictwo. Opcje walutowe to był numer na raz. Tylko raz można bowiem naciąć polskie firmy na kilkadziesiąt miliardów złotych, potem po prostu nie będzie z kim robić interesów. Mówi się, że polscy przedsiębiorcy „powinni wiedzieć co podpisują”, ale mówią to przedstawiciele banków. Dla większości z nas, klientów, bank to instytucja zaufania publicznego, ich pracownikom po prostu ufa się na słowo. Wiem, że bankowcy dostawali po kilkadziesiąt tysięcy premii za swoich klientów „przekręconych” na opcje, ale najpewniej po odebraniu swoich premii stracą budowane od lat kontakty biznesowe. Ale niezrozumiały język umów bankowych nie dotyczy wyłącznie opcji walutowych. W mniejszej skali stykamy się z tym na co dzień, aż 60 procent Polaków nie rozumie umów bankowych i podpisuje je w ciemno. Nawet jeśli je rozumie, umowy mają zapis małym drukiem, że „tabela opłat i prowizji może się zmienić", a klient nie może negocjować ich warunków, co tak naprawdę wydaje go na pastwę banku.

Bez przerwy trzeba uważać. Na przykład PKO BP obiecywał 10 procent dla lokat, ale małym drukiem dopisano, że dopiero po 18 miesiącach. Allior Bank obiecywał 11 procent, ale tylko dla połowy wkładu (dlaczego nie 22% dla ćwierci wkładu?). Ostatnio oburzenie klientów wywołały praktyki mBanku, który utrzymywał wysokie oprocentowanie frankowych kredytów hipotecznych, mimo spadających stóp procentowych na rynku międzybankowym. Cynicznie wykorzystano fakt, że nie każdy klient wie, co to jest LIBOR i jaka jest jego wysokość. Ale mBank nie jest jedyny.

Lista nieuczciwych polskich banków jest tak długa, że właściwie dyskredytuje je wszystkie w oczach klientów. Banki całkowicie zawiodły pokładane w nich zaufanie. Czym w takiej sytuacji zajmuje się Związek Banków Polskich, dlaczego nie próbuje naprawić tych patologii?! Dzisiaj indeks branżowy polskich banków osiągnął na giełdzie dno - 190 punktów. Obrazuje to dno, jakie w oczach klientów osiągnęły banki. Miejmy nadzieję, że będzie to dno, od którego te polskie instytucje zaufania publicznego się odbiją.