Notowany.pl

WIG +1,44%
WIG20 +1,72%
mWIG40 +1,02%
sWIG80 +0,54%
FW20 +1,66%
NewConnect -0,13%
DJI +1,09%
NASDAQ +2,46%
S&P500 +1,6%
NIKKEI225 +0,26%
FTSE -0,36%
DAX +0,06%
DJI Futures +0,2%
Ropa Crude +1,48%
Ropa Brent +2,04%
Złoto +0,07%
Srebro -0,8%
Miedź +1,82%

Toksyczne opcje duszą giełdę i gospodarkę

Zbigniew Papiński | Środa [18.02.2009, 08:50]

73 komentarze / Skomentuj

O co chodzi?

Polską gospodarkę i pośrednio giełdę (około 100 firm po jednej stronie barykady i wiele banków po drugiej) toczy poważna choroba wywołana wirusem toksycznych opcji. Sytuacja jest naprawdę poważna: w naszej mikroskali przypomina nieco sprawę amerykańskich kredytów hipotecznych o podwyższonym ryzyku i potworzonych na ich bazie instrumentów pochodnych.

Na początek spójrzmy na wykres euro i proszę zerknąć, w którym miejscu banki obficie oferowały trefne opcje:

Kliknij, aby powiększyć

Rozsądnie używane opcje nie są niczym nagannym, a normalnym instrumentem wykorzystywanym przez eksporterów i importerów, którzy chcą zabezpieczyć się przed wahaniami kursów walut. Podobnie stosuje się także kontrakty forward. Jeśli spółka realizuje kontrakt zagraniczny i wie, że dostanie powiedzmy pieniądze w sierpniu 2009 roku, ale wynagrodzenie jest w euro, a koszty ma przecież także w złotych, aby zapewnić sobie rentowność zabezpiecza się właśnie instrumentami pochodnymi.

Niestety cała sprawa toksycznych opcji wygląda zupełnie inaczej. Szczegółowe badania na ten temat przeprowadził niedawno dr Mariusz Andrzejewski z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Zachęcam do zapoznania się z efektami (plik PDF) jego pracy.

Wyłania się z nich ponury obraz polskich przedsiębiorców. W wielu przypadkach zostali oni wciągnięci do gry hazardowej ordynarnym trikiem znanym z gry w trzy karty czy „jednorękich bandytów”. Na początku daje się naiwnemu wygrać niewielkie kwoty, a następnie ten staje się zapalonym graczem przegrywającym coraz wyższe stawki. W ten sposób niektórzy hazardziści pootwierali pozycje nawet w kilku bankach naraz. Tak zachowują się zazwyczaj gimnazjaliści tłumnie oblegający salony gier, a nie poważni biznesmeni.

Z kolei istnieje też spora grupa eksporterów, którzy zupełnie nieświadomie stali się wystawcami opcji call, czyli poddali się nieograniczonemu ryzyku kursowemu przy niewielkim możliwym zysku. Na dodatek ich potencjalny zysk z opcji put jest zdecydowanie asymetryczny, bo przykładowo opiewa ona na 100 000 euro, a call na 200 000 euro. Świetny instrument, ale dla drugiej strony, czyli niewielka potencjalna strata i olbrzymi zysk w razie osłabienia złotego. Ten scenariusz jest bezlitośnie realizowany i za spadkami złotego nie stoją wyłącznie krasnoludki i wolny rynek.

No, ale teraz rodzi się pytanie kto zarabia? W końcu musi być też druga strona transakcji. Autor opracowania zastrzega się, że to za mała próbka badawcza do stuprocentowej pewności, ale wszystkie tropy prowadzą do zagranicznych banków inwestycyjnych, które próbują powetować sobie straty kosztem Polski i naszej gospodarki prowadząc gigantyczną spekulację. Widać to jak na dłoni, kiedy obserwujemy paniczną wyprzedaż złotego, polskich akcji oraz nasilenie ataku medialnego przeciw Europie Wschodniej w ostatnich tygodniach (wczoraj nawet dołączyły agencje ratingowe).

Wcale za wiele nie zarabiają na tych transakcjach nasze banki, które są wyłącznie pośrednikami i co więcej muszą one tworzyć rezerwy na sporne opcje. Dostały prowizję jako sprzedawcy i teraz muszą się też martwić o ściągnięcie należności.

Zdaniem Andrzejewskiego władze powinny unieważnić wszystkie asymetryczne złożone instrumenty pochodne, bo skutki tych transakcji zostaną rozłożone na wszystkich obywateli w postaci wyższych podatków, a ich spłata zajmie wiele lat. Przykładowo, gdyby PKN Orlen stracił na nich 2 mld złotych, oznaczałoby to konieczność podniesienia ceny paliwa o 10 groszy. Sytuacja jest poważna i zagraża stabilności polskiej gospodarki.

Z drugiej strony anulowanie tych umów może doprowadzić do skokowej dewaluacji naszej waluty, ale czy nie będzie to długoterminowo lepsze rozwiązanie? Rząd powinien jak najpilniej zająć się tą sprawą. Sama się nie rozwiąże! Na razie panuje bałagan i nikt nawet nie wie ile dokładnie jest tych strat. Poza tym już widzimy podziały wewnątrz gabinetu Tuska – każdy ma swoją koncepcję i brakuje spójności w działaniach. Na dodatek na razie trafiamy na takie kwiatki jak wczorajsze zaproszenie premiera Tuska do ataku spekulantów i przetestowania 5 zł za euro.

Treści przedstawione w artykule są prywatnymi opiniami autora i nie stanowią rekomendacji inwestycyjnych w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 roku w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców (Dz. U. z 2005 roku, Nr 206, poz. 1715). Autor nie ponosi odpowiedzialności za decyzje inwestycyjne podjęte na podstawie niniejszego artykułu, ani za szkody poniesione w wyniku decyzji inwestycyjnych podjętych na podstawie niniejszego artykułu.

Kto traci, a kto zyskuje?Strona gracza giełdowego.

Toksyczne opcje duszą giełdę i gospodarkę

Komentarze Czytelników (73)

Analizy Czytelników

Kto traci, a kto zyskuje?
Strona gracza giełdowego.