Notowany.pl

Fot. stock.xchng

Analitycy banku inwestycyjnego Morgan Stanley ostrzegają, że gospodarce amerykańskiej oraz europejskiej grozi hiperinflacja. Hiperinflacja występuje, gdy średnia miesięczna inflacja przekracza 50%. Tradycyjnie jest ona spowodowana przez całkowite załamanie systemu finansowego danego kraju oraz olbrzymi deficyt budżetowy łatany przez niekontrolowaną emisję długu oraz szalony dodruk pieniądza.

W najbliższych nam czasach znamy przykład Zimbabwe, gdzie aktualnie stopę inflacji nawet ciężko oszacować, ale skala sięgnęła milionów procent rocznie. Najnowszy, opublikowany 29 stycznia 2009 roku kurs dolara amerykańskiego do dolara z Zimbabwe wynosi według departamentu skarbu ONZ 1:150 000 000 000 000 000. Największą w historii hiperinflację odnotowano na Węgrzech zaraz po II wojnie światowej, gdzie w obiegu znajdował się na przykład banknot o nominale … 100 trylionów pengo i dopiero po wprowadzeniu forinta w 1946 roku zatrzymano dalszą degrengoladę. W Polsce przeżyliśmy dwa takie okresy: jeden zaraz po odzyskaniu niepodległości zastopowany przez reformy Grabskiego i ostateczną zamianę marki polskiej na złotego w 1923 roku, a drugi już w bliższych nam czasach, niecałe 20 lat temu za pomocą planu Balcerowicza zakończony denominacją złotego na początku 1995 roku (10 000:1). Zatem hiperinflacja nie jest nam zjawiskiem zupełnie obcym.

Morgan Stanley zauważa, że w dobie obecnego kryzysu nawet najbardziej nieprawdopodobne scenariusze potrafią się zamienić w prawdziwy koszmar realnego świata. Określa się je za pomocą modnego pojęcia czarnych łabędzi (wprowadzonego przez Taleba), czyli zjawisk, które praktycznie nie powinny się pojawić zgodnie z modelami ekonomicznymi, a jednak co chwila występują powodując zakłopotanie wśród analityków i spustoszenie w portfelach naiwnych inwestorów.

Na szczęście szanse na pojawienie się powszechnej hiperinflacji wydają się stosunkowo niskie, choć z drugiej strony na co najmniej wysoką inflację, taką jak w latach siedemdziesiątych w USA, są całkiem spore. W końcu zarówno Bank Rezerwy Federalnej jak i europejskie banki centralne hołdują teraz zasadzie szalonego dodruku pustego pieniądza, który ma ratować świat finansowy przed ostatecznym krachem. Co więcej, w czasie spowolnienia gospodarczego maleją wpływy budżetowe i rządy będą musiały ratować się emisją długu, którą pokryją spadające dochody. Dołóżmy do tego plan Obamy czy chińskich władz, według których gospodarki zostaną pobudzone między innymi budową infrastruktury, a mamy kolejny impuls inflacyjny w postaci drożejących surowców.

W Polsce dochodzi do tego jeszcze ryzyko walutowe. Na razie sytuacja wciąż jest stabilna i w dodatku korzystna dla eksporterów, ale po przekroczeniu pewnego progu ceny gwałtownie skoczą – przykładowo zabójczą mieszanką może być dla cen benzyny utrzymywanie się czy wręcz dalsze umacnianie dolara i ruch powrotny kursu ropy naftowej. Teraz cena baryłki wciąż oscyluje wokół 40 dolarów, lecz przecież w zeszłe wakacje było blisko 150 i na przykład korekta rzędu 50% spadku do poziomów 90-100 dolarów nie byłaby niczym nadzwyczajnym.

Morgan Stanley proponuje dmuchać na zimne i zabezpieczyć się na wypadek takiego czarnego scenariusza. Kiedy upadał komunizm prostym rozwiązaniem dla nas było kupowanie dolarów, teraz takiej opcji raczej nie warto rozważać jako bezpiecznej strategii. Logicznym wyjściem wydaje się szukanie realnych aktywów, nie papierowych, ale nie jest to takie proste. W końcu nieruchomości wciąż krążą ledwie kilkanaście procent niżej od szczytów sprzed niecałych dwóch lat i nie wróciły jeszcze do cen z 2004 roku. Rynek giełdowy też jest wielką niewiadomą również od strony fundamentalnej, przynajmniej póki nie poznamy choćby raportów za ostatni kwartał 2008 roku. Wygląda na to, że choćby za część środków powinniśmy rozważyć zakup surowców i metali szlachetnych czekając na korektę na tym obecnie parabolicznym rynku (na przykład złoto zdrożało w naszej walucie aż o 25% zaledwie w miesiąc).

Treści przedstawione w artykule są prywatnymi opiniami autora i nie stanowią rekomendacji inwestycyjnych w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 roku w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców (Dz. U. z 2005 roku, Nr 206, poz. 1715). Autor nie ponosi odpowiedzialności za decyzje inwestycyjne podjęte na podstawie niniejszego artykułu, ani za szkody poniesione w wyniku decyzji inwestycyjnych podjętych na podstawie niniejszego artykułu.