Notowany.pl

Tydzień temu przy okazji omawiania kredytów walutowych, wspomniałem o możliwości zabezpieczenia opcjami lub kontraktami terminowymi spłat kredytu. Temat wzbudził zainteresowanie, dlatego dzisiaj nieco go rozwinę. Ujmując to w skrócie, artykuł mówi o tym jak zabezpieczyć swój kredyt walutowy wobec zmian kursowych, bez konieczności płacenia za to bankowi.

Kiedy zbierałem materiały do tego artykułu, zadzwoniłem do kilku banków, aby zapytać jak można zabezpieczyć kredyt mieszkaniowy przed ryzykiem walutowym. Niestety, „doradcy” bankowi w ogóle nie rozumieli po co zabezpiecza się kredyt, a opcje walutowe czy kontrakty terminowe to była dla nich czarna magia. Okazało się zatem, że klient nie ma możliwości zabezpieczenia się przed ryzykiem kursowym w banku, w którym bierze kredyt. Gdyby frank gwałtownie zdrożał, tak jak to stało się ostatnio, klient ma dwie możliwości: modlić się, aby kurs spadł z powrotem, albo przewalutować kredyt na złotówki. Z ciekawości przejrzałem także kilka gazet i magazynów pod tym kątem. Jedne doradzały, aby zostawić kredyt we frankach, inne zalecały przewalutowanie, ale nigdzie nawet nie wspomniano o innych (tańszych) możliwościach.

Kiedy zaciągamy walutowy kredyt mieszkaniowy, zostanie on wypłacony po kursie wypłaty (np. 2,36 zł za franka) ale będziemy musieli spłacać go po kursie spłaty (np. 2,49 zł za franka). Różnica 13 groszy nazywa się spreadem i jest zyskiem banku. Mało kto wie, że bank zarabia na tym więcej, niż na marży kredytowej, ponieważ doradcy kredytowi nigdy o tym nie wspominają. Ten temat jest dyskretnie omijany, czasem w planach spłaty kredytu nawet nie ma nawet kursów spłaty! Analizując tabele kursów walut w poszczególnych bankach, możemy wyliczyć ile wynosi dodatkowy zysk banku od kredytów walutowych. Na przykład dla kredytu we frankach szwajcarskich dodatkowy zysk, wynikający z różnicy kursowej wynosi w WBK: 5,7%, PKO BP: 6,1%, Millenium: 7,3%, Santander 7,5%. Mimo tak dużego spreadu, kredyty we frankach opłacają się klientom, ponieważ ich oprocentowanie jest dużo niższe od kredytu złotowego. Posługując się danymi NBP wyliczyłem, że średni kredyt mieszkaniowy w 2008 roku wynosił 237 tys. złotych (100 tys. franków), w ubiegłym roku było to niewiele więcej. Oznacza to, że tylko dzięki różnicom kursowym banki zarabiają średnio 14,5 tys. złotych na każdym kliencie.

Przy okazji warto wspomnieć, że bank zarabia również na marży kredytowej, prowizjach i dodatkowych prowizjach (zgrabnie ukrytych pod nazwą „ubezpieczenie” - obowiązkowe rzecz jasna). Decydując się na przewalutowanie kredytu musimy pamiętać, że w ten sposób bank znów na nas zarobi, chociaż być może na pierwszy rzut oka nie widać tego w planie spłat. Przewalutowanie zawsze podnosi łączną wysokość kredytu. Teraz można zrozumieć, dlaczego bank nie oferuje żadnych innych zabezpieczeń wobec zmiany kursu i dlaczego beztrosko „doradza” klientom przewalutowanie kredytu. To klient, a nie bank, ponosi ryzyko zmiany kursu, a przewalutowanie przynosi dodatkowy zysk.

Co zrobić jednak, aby uniknąć przewalutowania, jeśli miałby powtórzyć się gwałtowny wzrost kursu franka, tak jak to się stało miesiąc temu? Przede wszystkim trzeba podkreślić, że każdy, kto bierze kredyt w obcej walucie, spekuluje na tym. Można zyskać na umocnieniu złotego, ale jeśli waluta zdrożeje, to taki kredytobiorca na tym traci. Oczywiście, rozumiem motywy zaciągania kredytów w walutach (niższe oprocentowanie) i całkowicie to popieram. Ale jeśli biorąc taki kredyt weszliśmy na śliską ścieżkę spekulacji, przynajmniej zabezpieczmy się przed ryzykiem z tym związanym.

Widzę dwie możliwości zabezpieczenia kredytu: kontrakty terminowe na kursy walut i opcje walutowe. Na warszawskiej giełdzie są notowane kontrakty terminowe na kursy euro i dolara, a od października także na kurs franka szwajcarskiego i funta brytyjskiego. Aby kupić kontrakt terminowy na franka, trzeba założyć rachunek inwestycyjny w domu maklerskim. Kontrakty są notowane w jednostkach transakcyjnych po 10 tys. franków. Za każdy kontrakt zapłacimy 9 złotych prowizji oraz 10-procentowy, zwrotny depozyt (np. dzisiaj ok. 2370 zł). Gdyby kurs franka był dokładnie taki sam do wygaśnięcia serii kontraktu, jak w dniu zawierania transakcji, cały depozyt odzyskalibyśmy z powrotem. Gdyby kurs franka rósł, zarabialibyśmy na naszej pozycji walutowej, ale należy pamiętać, że jednocześnie będą rosły nasze raty spłaty kredytu mieszkaniowego. Jest to gra o sumie zerowej, ale decydując się na otwarcie pozycji na kontraktach, pozbędziemy się niepokoju o kursy walut. Przyznaję, że jest to rozwiązanie dla bardziej zamożnych klientów, których stać na zamrożenie pieniędzy w depozycie (dla średniego kredytu byłoby to 23,7 tys. złotych) oraz zapłacenie prowizji (dla średniego kredytu to 90 złotych co 9 miesięcy). Niedawno dowiedziałem się, że jeden z brokerów walutowych postanowił wyjść naprzeciw mniej zamożnym klientom. Taki klient nie będzie musiał kupować kontraktów pokrywających cały kredyt, wystarczy jeśli co miesiąc będzie zabezpieczał wysokość raty kredytu (np. 500 franków). Będzie to wymagało jedynie 120 złotych zwrotnego depozytu oraz 12 złotych prowizji dla brokera. Na razie taka decyzja dopiero jest rozważana (dlatego nie podaję nazwy brokera), w tym tygodniu dowiemy się więcej szczegółów.

Artykuł zaczyna się robić długi, dlatego w skrócie omówię opcje walutowe. Jest to temat rzeka, na temat opcji napisano wiele (grubych) książek, więc nie sposób tu omówić wszystkich strategii opcyjnych. Aby kupić opcje walutowe, najlepiej po prostu zwrócić się do brokerów walutowych (np. XTB Brokers albo Alpha Financial Services). Kupując opcję zapłacimy brokerowi tzw. premię opcyjną, której wysokość zależy od kilku czynników:

• Kursu realizacji opcji (im korzystniejszy kurs, tym droższa opcja),
• Kwoty nominalnej (premia to iloczyn ceny opcji i kwoty nominalnej),
• Czasu życia opcji (im dłuższa seria tym droższa opcja),
• Bieżącego międzybankowego kursu dla danej pary walut,
• Poziomu zmienności na rynku opcji (im większa zmienność, tym droższe opcje).

Muszę przestrzec Czytelników, że brokerzy używają specyficznego, fachowego słownictwa, więc należy wcześniej wiedzieć, o co chcemy poprosić. Jeśli posiadasz kredyt we frankach szwajcarskich i obawiasz się, że kurs tej waluty pójdzie w górę, potrzebujesz opcji CALL na franka. Broker zapyta o kurs wykonania opcji oraz termin jej wykonania. Należy poprosić o opcję wygasającą najszybciej (nie dłuższą niż pół roku) i po cenie jak najbardziej zbliżonej do obecnego kursu. Niestety, na skutek ostatnich zawirowań na rynku walutowym, opcje zrobiły się dość drogie. Kiedy dowiadywałem się o ich ceny w piątek, najwyższa cena wynosiła aż 18 groszy (!), podczas kiedy kilka miesięcy temu było to 3-4 grosze. Tak więc zamiast 3 tys. złotych kilka miesięcy temu, ubezpieczenie średniego kredytu kosztowałoby teraz (przy tej cenie) około 18 tys. zł. Moim zdaniem kupowanie opcji TERAZ byłoby nieopłacalne (droższe od przewalutowania), należy więc poczekać na korzystniejszą cenę. Jeszcze jedna uwaga: nie ma sensu kupowania opcji w przypadku dopiero zaciągniętych kredytów. Nie ma także sensu kupować każdej nowej serii, co trzy miesiące. Opcje powinni rozważyć ci Czytelnicy, którzy zaciągnęli kredyt po wyższym kursie franka i zyskali na wzmocnieniu złotego. Zamiast dokonywać przewalutowania kredytu (na czym zarabia bank), kupujemy tańsze opcje i zyskujemy spokojny sen.

Zaletą opcji jest to, że jesteśmy zabezpieczeni (a raczej nasz kredyt mieszkaniowy) przed niekorzystnym ruchem kursu walut, ale także to że z góry wiemy ile nas to będzie kosztować. Kiedy na rynku jest spokojnie, premia opcyjna wynosi średnio 1,4% zabezpieczanej kwoty, czyli dużo mniej, niż kosztowałoby przewalutowanie kredytu. Wykraczam trochę poza temat, ale dodam, że opcje walutowe są niezbędne eksporterom i importerom, którzy chcą zabezpieczyć kurs walutowy transakcji.

Podkreślam: kiedy masz kredyt w obcej walucie, ani kontrakty walutowe ani opcje walutowe nie służą do tego, aby na nich zarabiać. Ich celem jest zamrożenie wysokości spłaty rat na tej samej wysokości. Wspomniane instrumenty działają jak ubezpieczenie kredytu, aby nie martwić się, kiedy nagle kurs franka poszybuje w górę, a bank prześle wyższe raty spłat. Są też generalnie tańsze, niż przewalutowanie kredytu.

Treści przedstawione w artykule są prywatnymi opiniami autora i nie stanowią rekomendacji inwestycyjnych w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 roku w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców (Dz. U. z 2005 roku, Nr 206, poz. 1715). Autor nie ponosi odpowiedzialności za decyzje inwestycyjne podjęte na podstawie niniejszego artykułu, ani za szkody poniesione w wyniku decyzji inwestycyjnych podjętych na podstawie niniejszego artykułu. Autor nie współpracuje, ani nie reprezentuje w żaden sposób wymienionych w artykule instytucji.