Notowany.pl

WIG +1,44%
WIG20 +1,72%
mWIG40 +1,02%
sWIG80 +0,54%
FW20 +1,66%
NewConnect -0,13%
DJI +1,09%
NASDAQ +2,46%
S&P500 +1,6%
NIKKEI225 +0,26%
FTSE -0,36%
DAX +0,06%
DJI Futures +0,2%
Ropa Crude +1,48%
Ropa Brent +2,02%
Złoto +0,13%
Srebro -0,82%
Miedź +1,82%

Dlaczego w Polsce zabrakło franków?

Wojciech Suchomski | Poniedziałek [27.10.2008, 04:28]

137 komentarzy / Skomentuj

Fot.stock.xchng

Ostatnio w Polsce obserwowaliśmy małą panikę na rynku walutowym. Wiele banków nie było w stanie uruchomić kredytów mieszkaniowych w obcych walutach, aż kilka dni temu Narodowy Bank Polski został zmuszony do interwencji walutowej i zaciągnięcia kredytu we frankach szwajcarskich. Pojawiło się mnóstwo teorii spiskowych, że banki utraciły płynność, że spekulują na walutach, dlatego niniejszy artykuł ma na celu wyjaśnienie co, jak i dlaczego.

Rzeczywiście, kilka banków zwlekało z wypłatą środków z już podpisanej umowy, a ich doradcy namawiali klientów do wzięcia kredytu w polskiej walucie. Zdezorientowani klienci wskazywali, że przecież w umowie jest to kredyt złotówkowy, jedynie „nominowany” we frankach. Sprzedający otrzymuje równowartość kredytu w złotych, a sam kredytobiorca, nawet gdyby wygrał na szwajcarskiej loterii, nie mógłby tymi pieniędzmi spłacić zadłużenia. Otóż, drodzy Czytelnicy, prawda jest taka, że te kredyty są naprawdę kredytami walutowymi! Zanim jednak skomentujecie, że to bzdura, przeczytajcie uważnie poniższy akapit:

Polski bank, udzielając kredytu naprawdę pożycza franki od banku szwajcarskiego. Nawet jeśli jest to tylko kredyt indeksowany walutą, dla niższego oprocentowania, niż w polskich złotych, musi być zabezpieczony pozycją walutową. Bank nie może bowiem narażać się na ryzyko kursowe. Tak naprawdę polskie banki są tylko pośrednikami pomiędzy bankami szwajcarskimi a polskimi klientami. Zarabiają na marży, prowizji oraz spreadzie (różnicy między kursem kupna i sprzedaży waluty).

Szwajcarskie banki uruchamiają kredyty hurtem, kiedy polski bank zbierze np. pulę o wartości 20 mln franków od Polaków chętnych na kredyt we frankach. Ale to polski bank podpisuje umowę ze szwajcarskim bankiem jako kredytobiorca i otrzymuje transzę przykładowych 20 mln franków. Prawdopodobnie jest to kredyt na 3 miesiące, dzięki czemu jest tańszy, niż tradycyjny 30-letni kredyt hipoteczny. Polskie banki nie posiadają odpowiednio dużych rezerw walutowych, aby samodzielnie prowadzić akcję kredytową we frankach, muszą pożyczać te środki za granicą. Ponieważ jedynym prawnym środkiem płatniczym w naszym kraju jest złoty, franki muszą być zamienione na polskie złote. Jest to całkiem logiczne i praktyczne, ponieważ deweloper, który wybudował mieszkanie Kowalskiego, oczekuje raczej polskiej waluty, aby móc wywiązać się ze swoich należności. Nie będzie przecież biegał do kantoru wymienić franki na złotówki. Bank wymienia walutę na międzybankowym rynku wymiany walut po kursie zbliżonym do średniego, tracąc na tym drobny ułamek tej kwoty (0,05%). Mimo to, aby bank mógł zarobić, klient zapłaci spory spread (4-6%). Przeliczenia spłat następują według własnej tabeli kursów banku. Ważne: po tej wymianie i przekazaniu deweloperowi kwoty kredytu polski bank nie ma już żadnych franków. Kiedy dojdzie do spłaty rat kredytu, będzie musiał znów kupić franki na rynku.

Przez ostatnie 4 lata interes rozwijał się znakomicie i to przy znikomym ryzyku ponoszonym przez bank. Wszelkie zmiany oprocentowania LIBOR były bowiem przenoszone na klienta, który otrzymywał nowy harmonogram spłat i musiał się do niego dostosować. Polskie banki zwiększały zadłużenie zagraniczne, a ich rola w Polsce polegała na dbaniu o solidność klientów i sprawnym ściąganiu od nich należności kredytowych, pobieraniu za to marży od kredytu i przeliczaniu franka po wyższym kursie. Następnie na rynku międzybankowym zamieniały je na franki po niższym kursie i spłacały kredyty szwajcarskim bankom. Cały czas dopływał strumień nowych franków z nowych kredytów.

Banki sprowadzały do Polski naprawdę ogromne ilości franków (oraz innych walut) z przeznaczeniem na kredyty mieszkaniowe. Jak podał NBP, tylko w czerwcu 2008 wartość nowych kredytów hipotecznych wynosiła 4,6 mld złotych, z czego 90% udzielono w walutach obcych, głównie w franku. Cała kwota zadłużenia z tytułu kredytów hipotecznych w polskich bankach wynosiła 136 mld złotych, z czego aż 78 mld (57%) stanowiły kredyty we frankach szwajcarskich. Tak więc banki pompowały do Polski ogromne ilości franków, zamieniały je na złotówki, coraz bardziej umacniając naszą walutę. Do tego dołożyły się działania wielu klientów dokonujących przewalutowania już spłacanego kredytu złotowego na franki (wielu było namawianych do tego przez swoich doradców bankowych). Sprężyna napinała się coraz bardziej.

Mimo tak ogromnego transferu walut zagranicznych można zauważyć, że pod koniec lipca i na początku sierpnia złoty nie umacniał się już tak bardzo. Być może część kapitału spekulacyjnego zaczęła realizować zyski w Polsce, sprzedając złotego i odkupując waluty. Krótkoterminowy kapitał spekulacyjny jest zawsze szybszy i sprytniejszy. Potem na świecie nastąpił kryzys finansowy, zagraniczne banki popadły kłopoty i próbowały poprawić swoją płynność finansową, ściągając gotówkę z najbardziej odległych zakątków świata. Co gorsza, wzrosła niepewność co do sytuacji gospodarczej krajów naszego regionu (Węgier, Ukrainy i Rosji). Polska jest w lepszej sytuacji gospodarczej niż Węgry, ale jesteśmy wrzucani do koszyka „rynków wschodzących z Europy Wschodniej”, dlatego zagraniczni inwestorzy wolą wycofać się z Polski, zanim zrobią to ich koledzy. Kiedy frankowe eldorado skończyło się i kurs złotego osłabił się, klienci przestraszyli się zaciągania długów walutowych. Wielu przewalutowało kredyt z franków na złotówki, mimo że kosztuje to około 5% kredytu i w interesie banku jest aby klienci jak najczęściej dokonywali taką operację. Wstrzymanie kredytów we frankach zahamowało ich dopływ do Polski. Co gorsza przewalutowania spowodowały konieczność kupna franków na rynku i sprzedania złotego. A przecież polskie banki musiały nadal spłacać wcześniejsze kredyty bankom szwajcarskim. Tak więc podaż złotych spiętrzyła się i kurs franka zaczął gwałtownie rosnąć, a złoty coraz bardziej się osłabiał.

Jest kilka przesłanek, że ta tendencja utrwali się. Przede wszystkim zmiana kursu franka była zbyt gwałtowna i zbyt głęboka, jak na drobną korektę. Poza tym z powodu braku kredytów we frankach kurs złotego dalej będzie się osłabiał z powodu spłacanych kredytów i konieczności kupna franków. Niestety, jest jeszcze kilka innych powodów. Po każdym krachu na giełdzie następuje spowolnienie gospodarcze (giełda wyprzedza gospodarkę). Spadnie popyt u największych importerów z Polski, ceny produktów obniżą się i nasz deficyt handlowy pogłębi się. Dalej, obawiam się, że nieuchronnie spadnie tempo rozwoju gospodarczego Polski, co spowoduje spadek wpływów podatkowych oraz wzrost deficytu budżetowego. Jeśli wzrośnie deficyt, oddali się perspektywa przyjęcia przez Polskę euro, czynnik psychologiczny, który do niedawna wzmacniał naszą walutę. Myślę, że nasi politycy boją się kryzysu, ale wolą unikać tego tematu. A prawda jest taka, że ewentualny wzrost kursu walut o 20%, spadek cen nieruchomości o powiedzmy 20% i 10% procentowy odsetek upadłości konsumenckich przysporzyłby masy problemów polskim bankom. Brzmi to ponuro, więc wracając do decyzji stojących przed kredytobiorcą: jeśli ktoś chce brać kredyty wyrażone w walutach, bo raty są mimo wszystko niższe, niż w złotych - proszę bardzo! Ale przynajmniej niech zabezpieczy ten kredyt opcjami albo kontraktami terminowymi na walutę.

Jest jeszcze jeden, ostatni argument do przemyślenia. Teraz kredyty we frankach szwajcarskich są jeszcze tanie, ale co by się stało gdyby Narodowy Bank Szwajcarii postanowił kiedyś bronić wartości franka i znacząco podniósł oprocentowanie stopy bazowej? Czy taki kredyt byłby wtedy opłacalny?

Kto traci, a kto zyskuje?Strona gracza giełdowego.

Dlaczego w Polsce zabrakło franków?

Komentarze Czytelników (137)

Analizy Czytelników

Kto traci, a kto zyskuje?
Strona gracza giełdowego.